13 Φεβρουαρίου: Παγκόσμια Ημέρα Ραδιοφώνου

Η 13η Φεβρουαρίου καθιερώθηκε από την UNESCO ως Παγκόσμια Ημέρα Ραδιοφώνου, έπειτα από σχετική πρόταση της Ισπανικής Ακαδημίας Ραδιοφώνου, στις 29 Σεπτεμβρίου 2011.

Η UNESCO ικανοποίησε κατά το ήμισυ την πρόταση των Ισπανών, καθώς καθιέρωσε μεν την παγκόσμια ημέρα ραδιοφώνου, αλλά όχι για την ημερομηνία που είχε προταθεί (30 Οκτωβρίου), σε ανάμνηση της περίφημης εκπομπής του Όρσον Γουέλς το 1938, που έμεινε στην ιστορία ως ο «Πόλεμος των Κόσμων». Ωστόσο, η UNESCO, επέλεξε την 13η Φεβρουαρίου για να τιμηθεί η πρώτη μέρα λειτουργίας του ραδιοφώνου του ΟΗΕ, το 1946.

Σκοπός της Παγκόσμιας Ημέρας Ραδιοφώνου είναι να τονιστεί στο κοινό παγκοσμίως η σπουδαιότητά του ως Μέσο μαζικής Επικοινωνίας, καθώς και να βελτιωθεί η διεθνής συνεργασία μεταξύ των ραδιοφωνικών οργανισμών του κόσμου.

Από τον Μαρκόνι ως τη «χρυσή» εποχή του ραδιοφώνου

«Πατέρας» του ραδιοφώνου θεωρείται ο Γουλιέλμος Μαρκόνι, ο οποίος το 1895 κατόρθωσε να μεταδώσει ηχητικά σήματα Μορς μέσω ερτζιανών κυμάτων, ενώ και οι επιτυχίες άλλων ερευνητών όπως του Ρέτζιναλντ Φέσεντεν και του Λι ντε Φόρεστ, αποτέλεσαν την απαρχή της ανάπτυξης της ραδιοφωνίας.

Η ραδιοφωνία άρχισε να αναπτύσσεται τη δεκαετία του 1910 στις Ηνωμένες Πολιτείες και συγκεκριμένα το 1906 όταν ο Ρέτζιναλντ Φέσεντεν μετέδωσε για πρώτη φορά μουσική μέσω ραδιοκυμάτων. Ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός στις ΗΠΑ λειτούργησε το 1920 και ήταν ο KDKA, που λειτουργεί μέχρι και σήμερα, ενώ δέκα χρόνια αργότερα άρχισε να δημιουργείται ένα καλά οργανωμένο δίκτυο σταθμών σε Ευρώπη και Αμερική.

Ακολούθησε η «χρυσή» εποχή του ραδιοφώνου, περίπου ως το 1956, οπότε και η τηλεόραση άρχισε να κλέβει τη δόξα του. Στα χρόνια αυτά από το ραδιόφωνο μεταδίδονταν ψυχαγωγικά προγράμματα που καθήλωναν τους ακροατές, όπως σαπουνόπερες και παιδικές εκπομπές, ενώ δεν έλειπαν και τα δελτία ειδήσεων για την ενημέρωσή τους.

Ήταν τέτοια η επιρροή που ασκούσε το μέσο στους ακροατές, που δεν χρειάστηκε παρά μια ραδιοφωνική εκπομπή για να πιστέψουν οι Αμερικανοί ότι η Γη δέχεται… επίθεση από εξωγήινους!

Το ραδιόφωνο στην Ελλάδα

Μια πρώτη προσπάθεια εγκατάστασης ραδιοφωνικού πομπού είχε ξεκινήσει στην Ελλάδα το 1923, όμως πέρασαν πέντε χρόνια μέχρι να εκπέμψει ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός, και μάλιστα έπειτα από ιδιωτική πρωτοβουλία, στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης.

Χρειάστηκε να περάσουν άλλα δέκα χρόνια (1938) ώσπου να λειτουργήσει στην Αθήνα ο πρώτος εθνικός ραδιοφωνικός σταθμός, ενώ το 1945 ιδρύθηκε το Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (Ε.Ι.Ρ.) που ανέλαβε την ευθύνη λειτουργίας του σταθμού. Η «άνοιξη» του ελληνικού ραδιοφώνου ξεκίνησε μετά την απελευθέρωση, οπότε και άρχισαν να ιδρύονται και τοπικοί ραδιοφωνικοί σταθμοί, σε όλη την επικράτεια, αλλά και στρατιωτικοί σταθμοί.

Στα τέλη της δεκαετίας του ’70 μπήκαν στα ερτζιανά και οι «πειρατές», αμφισβητώντας το μονοπώλιο της κρατικής ραδιοφωνίας, ανοίγοντας κατά κάποιον τρόπο σταδιακά τον δρόμο για την ιδιωτική ραδιοφωνία.

Στα πλαίσια της γενικής εκσυγχρονιστικής προσπάθειας και προσαρμογής των δομών στις προδιαγραφές της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, εκσυγχρονίστηκε και ο θεσμός της ραδιοφωνίας.

Με το νόμο 1730/1987 ιδρύθηκε νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου για τη ραδιοφωνία και την τηλεόραση, που λειτουργεί με τη μορφή ανώνυμης εταιρίας με έδρα την Αθήνα. Με την Υπουργική απόφαση 14631/Ζ2/2691/29.5.87 καθορίστηκαν οι προϋποθέσεις και οι όροι ίδρυσης ραδιοσταθμών τοπικής ισχύος, από Δήμους και κοινότητες.

Τέλος με το προεδρικό διάταγμα 25/1988 έχουμε την «απελευθέρωση» της ιδιωτικής ραδιοφωνίας, καθώς τέθηκαν οι όροι ίδρυσης τοπικών ραδιοφωνικών σταθμών και από φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Σήμερα η κατανομή των ραδιοφωνικών συχνοτήτων γίνεται από το Εθνικό Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο (ΕΣΡ).

Ήταν Απρίλιος του 1995 όταν ξεκίνησε να εκπέμπει το Ράδιο Πόλις 99,4 και ήταν Οκτώβριος του 2005 όταν κατέκτησε την κορυφή στα ερτζιανά της Λάρισας. Μια κορυφή στην οποία βρίσκεται μέχρι σήμερα 13 χρόνια μετά (2018).

Ένα μεγάλο ευχαριστώ όχι μόνο γιατί μας έχετε στην κορυφή αλλά και γιατί πάνω από όλα ΑΓΑΠΑΤΕ ΤΟ ΡΑΔΙΟΦΩΝΟ.